Sabah kontağı çeviriyorsunuz ve araç çalışmıyor. Bu noktada çoğu sürücünün ilk düşüncesi "akü bitti" olur ve genellikle haklıdır — ama her zaman değil. Aynı belirtinin ardında marş motoru, alternatör, gevşemiş bir kablo ya da park hâlinde akü bitiren bir kaçak akım da olabilir. İyi haber şu: kontağı çevirdiğinizde duyduğunuz ses, arızanın nerede olduğunu büyük ölçüde ele verir.
Sesinden Teşhis: Üç Farklı Senaryo
1. Hızlı, ardışık "tık tık tık" sesi
Bu ses neredeyse her zaman akünün yetersiz olduğunu gösterir. Marş rölesi çekmeye çalışır, ancak gerilim düştüğü için tutamaz ve hızla çekip bırakır. Gösterge ışıkları da bu sırada belirgin şekilde sönükleşir. Bu tabloda ilk adım takviyedir; ancak asıl soru "neden bitti" olmalıdır.
2. Tek ve net bir "tık" sesi, marş dönmüyor
Röle çekmiştir ama marş motoru dönmemektedir. Sebep zayıf akü olabilir, oksitlenmiş kutup başı ya da gevşemiş şase kablosu olabilir, arızalı bir marş rölesi olabilir veya gerçekten marş motorunun kendisi olabilir. Bu dört ihtimali ayırmak için marş anındaki gerilim düşümünü ve marş motoruna ulaşan gerilimi ölçmek gerekir. Doğrudan marş motoru değiştirmek, en sık yapılan pahalı hatadır.
3. Hiç ses gelmiyor, gösterge ışıkları da yanmıyor
Akü tamamen boşalmış ya da devre kopmuştur. Kutup başlarının gevşek veya oksitli olması da aynı sonucu verir. Kaputu açıp kutup başlarını gözle kontrol etmek ilk adımdır: beyaz-yeşil bir tabaka görüyorsanız muhtemel sebep budur.
Peki Sorun Alternatörde mi?
Alternatör, motor çalışırken aküyü dolduran parçadır. Şarj basmıyorsa araç sabah normal çalışabilir, sonra yolda yavaşça gücünü kaybeder. Ayırt edici belirtiler: gösterge panelinde motor çalışırken yanan akü ikazı, rölantide kısılan farlar, ağırlaşan direksiyon ve kendini yeniden başlatan multimedya sistemi.
Pratik bir test var: araç takviyeyle çalıştı ve takviye kablosu çıkarıldığı anda stop ettiyse, alternatör şarj basmıyor demektir. Takviyeyle çalışıp yoluna devam ediyor ama ertesi sabah yine çalışmıyorsa, sorun akü ya da park hâlindeki bir kaçak akımdadır.
Araç Her Gece Aküsünü Bitiriyorsa
Akü yeni olduğu hâlde araç bir gece beklemede boşalıyorsa, devrede anormal bir kaçak akım vardır. En yaygın sebepler sonradan takılan araç kamerası, ses sistemi ve takip cihazlarıdır; bunlar kontak sinyali yerine sürekli akım taşıyan hatta bağlandığında araç park hâlindeyken de çalışmaya devam eder. Yapışmış bir röle ya da sürekli yanık kalan bir bagaj lambası da aynı sonucu verir. Bu tür arızalar ancak sigortaları tek tek ayırarak yapılan ölçümle bulunur.
Kışın Neden Daha Sık Oluyor?
Soğukta akünün verebileceği marş akımı düşerken, soğuyan motor yağı koyulaştığı için motoru döndürmek daha fazla güç ister. Yani akü tam da en çok zorlandığı anda en zayıf hâlindedir. Yazın hiç sorun çıkarmayan bir akü, ilk soğuk sabahta aracı çeviremeyebilir. Kocaeli'nin nemli kışlarında bu etki daha da belirginleşir. Kasım ayına girmeden akü ve şarj testi yaptırmak, kışı sorunsuz geçirmenin en basit yoludur.
Yola Çıkmadan Yapabileceğiniz Kontroller
- Kutup başlarını gözle kontrol edin; oksit tabakası varsa temizletin.
- Kutup başı kelepçelerinin gevşek olup olmadığına bakın; elle oynuyorsa sıkılması gerekir.
- Farların rölantide belirgin şekilde kısılıp kısılmadığını gözlemleyin.
- Gösterge panelinde motor çalışırken akü ikazının yanıp yanmadığını kontrol edin.
- Aracınız kısa mesafelerde kullanılıyorsa haftada bir 25-30 dakikalık kesintisiz sürüş yapın.
Servise Götürmeden Çözülebilir mi?
Büyük ölçüde evet. Akü testi ve değişimi, takviye, kutup başı ve şase bakımı, marş devresi ölçümü, alternatör kömür-regülatör-kayış kontrolü, sigorta-röle değişimi ve kaçak akım tespiti aracın bulunduğu yerde yapılabilir. Yerinde oto elektrik hizmetimizle Kocaeli'nin 12 ilçesinin tamamına geliyoruz; ayrıntılar için marş motoru ve alternatör sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Alternatör sağlamsa evet; 20-30 dakikalık kesintisiz sürüş aküyü kayda değer ölçüde doldurur. Ancak akü ömrünü tamamlamışsa ya da alternatör şarj basmıyorsa araç kısa süre sonra yine çalışmaz.
Geçici olarak sonuç verebilir ama bu, marş motorunun kömürlerinin bittiğinin göstergesidir. Kalıcı çözüm değildir; ilk fırsatta kontrol ettirin.